//////

Archive for Marzec, 2013

POD HASŁAMI WALKI

Antykomunizm pod hasłami walki o „wolność informacji dla narodów poddanych totalitarnej indoktrynacji” osiągnął swój szczyt na początku lat pięćdziesiątych za prezydentury H. Tru- mana, kiedy interwencja Stanów Zjednoczonych w Korei zaogni­ła „zimną wojnę”. Frazeologia „wolnościowa” posłużyła H. Tru- manowi do proklamowania słynnej „kampanii prawdy”. Przema­wiając na mityngu w Amerykańskim Stowarzyszeniu Wydawców Dzienników (American Society of Newspaper Editors) prezydent oświadczył: „Gdziekolwiek dotarła propaganda komunistycznego totalitaryzmu, należy stawić jej czoło i pokonać uczciwą infor­macją o wolności i demokracji”.

STRATEGIA W EUROPIE

Strategia Stanów Zjednoczonych w Europie Zachodniej w pierwszych latach powojennych dowodzi, jak wielką wagę przywiązywano do harmo­nizowania różnych środków polityki zagranicznej. W procesie uzależniania osłabionej Europy instrumenty polityczne, ekonomiczne i militarne były ściśle kojarzone z informacyjno-kulturalnym i propagandowym. „W zimnej wojnie na słowa — pisał były dyrektor Wydziału Wojny Psychologicznej (Department of Psychological Warfare) — wszystkie nasze środki działa- nła: pisma, publikacje i inne kanały przekazu winny być oceniane według ich propagandowego oddziaływania. Oto dlaczego wszystkie nasze prywatne przedsięwzięcia odziaływające na opinię publiczną za granicę są w rze­czywistości propagandą, by posłużyć się tym terminem bez jego niena­wistnej cechy, a w prawdziwym znaczeniu”.Wówczas sądzono jeszcze, że Plan Marshalla obejmie całą Europę. Częścią tego przedsięwzięcia miała być ofensywa ideologiczna i kulturalna, której zagorzałymi zwolennikami, zwalczającymi sympatie proizolacjoni- styczne części ówczesnego establishmentu byli wpływowi politycy i byznes- meni: W. Benton, senator z Connecticut i współwłaściciel agencji reklamo­wej oraz gen. D. Sarnoff, właściciel NBC oraz prezes Zarządu Radio Broad- casting of America.

JEDNOCZESNA ZAPOWIEDŹ

Benton był ojcem duchowym rezolucji Kongresu nr 243, czyli sze­roko zakrojonego Międzynarodowego Programu Edukacji (International Education Program), który nazwał „Planem Marshalla na polu idei” (Mar­shall Plan in the Field of Ideas) i któremu nadał niezwykły rozgłos w ra­diu, prasie i wystąpieniach publicznych.Była to jednocześnie zapowiedź podejmowania przedsięwzięć w celu otwarcia kanałów propagandy, w tym zwłaszcza propagandy radiowej.„Naszym nie cierpiącym zwłoki celem — przekonywał D. Sarnoff — powinno być przeniknięcie do krajów za żelazną kurtyną z programami radiowymi. Aby tego dokonać, musimy obsadzić strategiczne punkty w Ameryce i na wolnych terytoriach rozgłośniami radiowymi, nadającymi na krótkich i średnich zakresach”.Wspominana rezolucja Kongresu była wstępem do nowej kampanii rozwijanej na wszystkich płaszczyznach: politycznej, dyplomatycznej i pro­pagandowej, która miała w efekcie włączyć hasło „swobodnego przepływu” w obieg międzynarodowy, by przestało ono być sprawą wewnątrzamery- kańską i stanęło na porządku dnia jako problem ogólnoświatowy.

KOŃCOWE LATA WOJNY

Koń­cowe lata wojny były najdogodniejszym ku temu momentem, wysiłki dyplomatyczne mające określić przyszły pokojowy ład świata wkroczyły bowiem w decydującą fazę, a Stany Zjednoczone postawiły problem „swo­bodnego przepływu” jako „integralny składnik pokoju”.Wykrystalizowana pod koniec wojny strategiczno-polityczna i propa­gandowa koncepcja „swobodnego przepływu” stała się istotnym składni­kiem polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych. StwiercTżillo bez ogró­dek najzagorzalszy jej orędownik, W. Benton, wówczas już podsekretarz stanu w administracji H. Trumana:„Departament Stanu uczyni wszystko, co jest możliwe, zarówno w sferze politycznej, jak i dyplomatycznej, by przełamać sztucznie wzniesio­ne bariery, ograniczające światową ekspansję amerykańskich agencji prasy i innych środków przekazu informacji. Wolność prasy — a generalnie wol­na wymiana informacji, stanowi integralną część naszej polityki zagra­nicznej”.

POD KONIEC WOJNY

Bardziej lapidarnie określił swój stosunek do tej koncepcji jeden z głównych architektów strategii zimnowojennej J. F. Dulles, deklarując: „Gdybym miał tylko jedną możliwość prowadzenia polityki zagranicznej, to wybrałbym jako kierunek swobodny przepływ informacji”.Tak więc pad koniec wojny koncepcja „swobodnego przepływu” była już uznanym instrumentem polityki zagranicznej. Wspierało ją w amery­kańskim Kongresie silne lobby, którego duchowym przywódcą był J F Byr- nes, Sekretarz Stanu w latach 1945 – 1947, który ód samego początku dążył do rewizji Planu Marshalla, wytykając mu jednostronność i wskazując na konieczność rozszerzenia go o sferę ideologiczno-propagandową. Pokój — argumentował — nie może być zbudowany tylko na funda­mencie ekonomicznym, a wojna ekonomiczna nie jest skutecznym instru­mentem politycznym, jeśli zabraknie „staiej presji na rzecz wolności infor­macji w świecie”.

Search
Archives

You are currently browsing the Edukacja Wyższa blog archives for Marzec, 2013.