//////

Archive for Kwiecień, 2011

TREŚĆ POJĘCIA

Treść pojęcia „wychowanie socjalistyczne” nie jest czymś statycznym, zmienia się wraz z rozwojem społeczeństwa obejmując coraz to nowe dziedziny.Można w tym procesie wyróżnić trzy zasadnicze cele, które mieści w sobie pojęcie wychowania socjalistycznego i którym winny zostać podpo­rządkowane treści i formy oddziaływania na społeczeństwo:wychowanie w duchu patriotyzmu i szacunku dla historii własnej ojczyzny, postępowych tradycji i wartości ukształtowanych w toku dzie­jów. Chodzi o kształtowanie takich wzorców patriotyzmu, z którego ema­nuje duma narodowa i poczucie własnej tożsamości wolne jednak od na­cjonalizmu czy etnocentryzmu;kształtowanie modelu osobowego człowieka socjalizmu otwartego na wszystkie istotne wartości, zdolnego do myślenia w kategoriach narodu i państwa oraz aktywnego uczestnictwa w przemianach społecznych swego kraju.

WYCHOWANIE W DUCHU

Wychowanie w duchu internacjonalizmu, solidarności i współpracy z innymi narodami, poszanowania dla ich odmienności; wychowanie upo­wszechniające w’świadomości społecznej wszystkie humanistyczne warto­ści tkwiące w dorobku cywilizacyjno-kulturalnym innych narodów. Reali­zacja tego celu wychowawczego stwarza sprzyjające przesłanki dla aktyw­nego uczestnictwa krajów socjalistycznych w procesie komunikowania mię­dzynarodowego.Przesłanką, lecz nie gwarancją, szerokiego udziału społe­czeństw socjalistycznych w procesie zapoznawania się z warto­ściami innych narodów są trzy czynniki, które jednocześnie są najbardziej charakterystycznymi cechami socjalistycznego mo­delu kultury: rzeczywista demokratyzacja w zakresie dostępu do dóbr kulturalnych; mecenat państwa i organizacji społecznych nad rozwojem kultury;rozbudzenie kulturalnej i kulturotwórczej aktywności spo­łeczeństwa. Wymienione czynniki odgrywają istotną rolę także w polityce współpracy kulturalnej państw socjalistycznych z zagranicą. Jej ścisłe synchronizowanie z wewnętrzną polityką kulturalną jest istotną cechą socjalistycznej koncepcji kultury.

WZORY I WARTOŚCI KULTURY

Socjalizm, odrzucając tradycje podporządkowania kultury wą­skim klasowym celom burżuazji, stworzył naturalne przesłanki dla udostępnienia społeczeństwom historycznego dorobku kultu­ralnego własnego i innych narodów.Charakteryzując ten nowy etap w dziejach kultury W. I Le­nin powiedział na III Ogólnorosyjskim Zjeździe Rad:„Dawniej cały rozum ludzki, cały jego geniusz tworzył tylko po to, aby jednym dać wszystkie dobrodziejstwa techniki i kul­tury, innych zaś pozbawić rzeczy najniezbędniejszych — oświaty i rozwoju. Teraz zaś wszystkie cuda techniki, wszystkie zdobycze kultury będą dorobkiem całego narodu i nigdy odtąd rozum i ge­niusz ludzki nie stanie się narzędziem gwałtu, narzędziem wy­zysku”.W przeciwieństwie do kapitalizmu, gdzie sferą kulturalnej działalności człowieka rządzi zasada rynku: podaż-popyt-zysk, leninowska koncepcja kultury zasadza się na włączeniu i udziale w tej sferze szerokich rzesz narodu, stwarzając tym samym moż­liwości twórczego przejawiania się i rozwoju talentów, tworzenia nowych wartości przez wykorzystanie zdolności, doświadczeń, energii i inicjatyw milionów ludzi.

ZACIERANIE PODZIAŁÓW

Daje to gwarancję, a przy­najmniej szansę, że w miarę rozwoju społeczeństwa socjalistycz­nego coraz szersze jego kręgi przestają być jedynie konsumen­tem kultury stając się twórcami wartości duchowych. ,,(…) szcze­gólna cecha współczesnego etapu rozwoju socjalizmu, w tym tak­że jego kultury duchowej, polega na tym, że dawny, właściwy społeczeństwom antagonistyczny podział ludzi na tych, którzy są przedmiotem upowszechniania kultury (odnoszono to do mas lu­dowych) i na tych, którzy są jej podmiotem jest przestarzały i nieusprawiedliwiony”.Procesowi zacierania się podziału na twórców i konsumentów kultury powinno towarzyszyć nieuchronnie zanikanie innego po­działu kultury: na elitarną i masoWą.

PODZIAŁ WYTWORÓW

Jęśli można mówić o ja­kimkolwiek podziale wytworów kulturowych, to tylko na dobre i złe, zawierające wartości humanistyczne i ich pozbawione. Fakt, że kultura socjalistyczna jest kulturą w dobrym sensie tego sło­wa popularną nie może w niczym obniżyć jej rangi, lecz co więcej — jeszcze ją dowartościować. W czymże bowiem innym może się wyrażać społeczna funkcja kultury, jeśli nie w podnoszeniu na wyższy poziom świadomości i osobowości człowieka. Nie sposób oczywiście twierdzić, że zanik podziału na twór­ców i odbiorców to już rzeczywistość kultury socjalistycznej. Jest to proces długotrwały, a przy tym zależny od wielu czynników leżących także poza sferą kultury. Etap, na którym kraje socja­listyczne dziś się znajdują, jest dopiero początkiem zacierania się tego podziału.