//////

Archive for Październik, 2010

TWÓRCA TEORII

To właśnie twórca teorii socjalizmu wypo­wiedział te słowa, że „dorobek duchowy różnych narodów jest dorobkiem ogólnoludzkim”. W kilkadziesiąt lat później W. I. Le­nin tworząc wizję realnej kultury socjalistycznej stwierdził, że „marksizm (…) bynajmniej nie odrzucił najcenniejszych zdobyczy epoki burżuazyjnej, lecz przeciwnie, przyswoił sobie i przetworzył wszystko, co było wartościowego w trwającym ponad dwa tysiące lat rozwoju myśli i kultury ludzkiej”.Dzięki temu dynamicznemu podejściu do nowych treści kul­turze socjalistycznej obce jest to, co teoria określa jako „kulturalizm” — czyli swoisty narcyzm, kult własnych wartości i wy­pływające stąd nieuprawnione przekonanie o ich uniwersalizmie i zbędności uzupełnienia swych wartości o inne, pochodzące z in­nych kultur.

WYRÓŻNIONA WSPÓŁPRACA

„Marksizm — pisze B. Suchodolski — już dawno porzucił ciasną koncepcję «kułtury proletariackiej» przeciwsta­wionej całemu dziedzictwu kulturalnemu świata i stał się otwar­ty na uniwersalne wartości humanistyczne”.W marksistowskiej literaturze z zakresu międzynarodowych stosunków kulturalnych wyodrębnia się niekiedy różne obszary kultury będące przedmiotem obrotu międzynarodowego z punktu widzenia ich uniwersalizmu — jako przesłanki współpracy względ­nie szczególnej nośności ideologicznej, która jest z kolei przesłan­ką konfrontacji.I tak np. wyróżnia się:„ współpracę na gruncie wymiany uniwersalnych dóbr kul­turalnych, odnoszących się do dorobku kulturalno-cywilizacyjnego ludzkości i służących rozwojowi pokojowych tendencji w świecie;współpracę na gruncie wymiany dóbr kulturalnych, wy­rosłych z uwarunkowań narodowych i klasowych poszczególnych państw biorących udział w wymianie, wpływającą na wzrost wza­jemnego zrozumienia i zaufania;konfrontację między treściami kulturowymi i systemami wartości ukształtowanymi na różnym gruncie klasowym i słu­żącymi odmiennym celom”.

WEDŁUG INNEJ KLASYFIKACJI

Według innej jeszcze klasyfikacji, „pierwszy obszar — to te wartości kultury, które dany naród uważa za najważniejsze, ciągłe, trwałe, które reprezentują jego szczytowy dorobek w skali historycznej (…) Drugi obszar — to elitarna kultura współcze­sna”i trzeci — to kultura masowa, w której ramach „rozgry­wać się będzie główny konflikt ideologiczny między dwoma ustro­jami”.Przytaczane klasyfikacje mają tę praktyczną wartość, że zbli­żają nas do określenia sfer szeroko pojętej kultury, z których jedne zawierają większy ładunek potencjalnej konfrontacji war­tości, a inne wskazują na możliwości rozwinięcia współpracy. Rozróżnienie takie ma oczywiście sens, jeśli się założy, że wszyst­kie te postaci kultury są implicite ideologiczne, a różnice mogą dotyczyć jedynie zakresu ich uczestnictwa w obrocie międzyna­rodowym oraz zadań, które mają do wypełnienia.

NA WSZYSTKICH OBSZARACH

Na wszystkich obszarach danej kultury można się bowiem doszukać wspólnego mianownika wartości, w którym mieszczą się określone rekomen­dacje społeczne, ideologiczne itp., a wśród nich swoiste tradycje narodowe, model kultury i rozrywki, wzorce stosunków między­ludzkich, akceptację lub dezaprobatę dla takich czy innych sty­lów życia, dróg postępu społecznego, norm moralnych. Wydaje się zresztą, że kultura jako całość jest najbardziej pojemnym obszarem pod względem zawartych w niej wartości stanowiących wyznaczniki ludzkich motywacji i postaw. Poza omówionymi wyżej przesłankami aktywnego współistnie­nia kultur, które wpływa korzystnie na rozwój komunikowania międzynarodowego, można wskazać na szereg konkretnych pro­blemów, których rozwiązywanie wymaga szerokiego udziału środ­ków masowego przekazu.

KOMUNIKOWANIE DLA POKOJU

W literaturze marksistowskiej wymienia się na pierwszym miejscu sprawę pokoju i prowadzące doń środki, kształtowanie atmosfery zaufania i przyjaźni poprzez poznawanie się narodów i ich kultur.Taką samą artykulację sprawy pokoju starają się eksponować oczywiście różne siły polityczne w dzisiejszym świecie, wśród nich i te, które poza hasłami niewiele w tej sprawie czynią, to­też samo brzmienie haseł nie może być jeszcze miernikiem in­tencji. Państwa socjalistyczne starają się nadać tym hasłom żywą treść wskazując na środki, których podjęcia wymaga komuniko­wanie w służbie pokoju. Nie fetyszyzując roli środków masowego przekazu w tym procesie, wyznaczają im one jednak ważne i konkretne zadanie ugruntowywania świadomości wszystkich ludzi, że świat, jeśli chce przeżyć, skazany jest na pokojowe współżycie.

ROLA KOMUNIKOWANIA

Tak określiła rolę komunikowania między narodami berlińska konferencja 29 partii komunistycznych i robotniczych Europy, która wezwała do walki:„— o to, by zachowując obiektywizm, środki masowej infor­macji służyły wszędzie wzajemnemu poznaniu się, rozpowszech­nianiu idei ułatwiających lepsze wzajemne zrozumienie, pogłę­bianiu klimatu zaufania i współpracy między narodami;o intensyfikację wzajemnej wymiany dóbr kultury i sztu­ki, co przyczynia się do utrwalenia ideałów sprawiedliwości, wol­ności, braterstwa i przyjaźni między narodami”.Mówiąc o wysiłkach państw socjalistycznych na rzecz pro­mowania idei komunikowania dla pokoju nie sposób nie wspo­mnieć o roli Polski w tym dziele. Pomna swych tragicznych doświadczeń historycznych uznaje ona pokojową misję informa­cji i kultury za szczególnie istotny czynnik komunikowania mię­dzy narodami.

Search
Archives

You are currently browsing the Edukacja Wyższa blog archives for Październik, 2010.