//////

Archive for Listopad, 2009

WZGLĘDNY CHARAKTER WARTOŚCI KULTURALNEJ

Jakość komunikowania w pierwszym sensie jest niewątpliwie kategorią ocenną, co naturalnie nie może zwalniać teorii i prak­tyki od stałego dążenia do jej obiektywizowania i weryfikowania w celu wypracowania kryteriów, które by uwzględniały interesy wszystkich uczestników analizowanego procesu.Nie zawsze oczywiście jest możliwe znalezienie jednego lub kilku takich kryteriów, które spełniałyby wymóg uniwersalno­ści — wiadomo bowiem, że przedmiotem oceny są najczęściej tre­ści niejednoznaczne, będące niekiedy obiektem skrajnie odmien­nej kwalifikacji społecznej lub ideologicznej. Jest jednak pewna suma przypadków, w odniesieniu do których można skonstato­wać, czy dany przekaz informacyjny lub kulturowy zawiera war­tości humanistyczne, czy jest ich pozbawiony; czy wzbogaca war­tości danej społeczności, czy też je dezintegruje; czy służy postę­powi społecznemu, czy jest jego zaprzeczeniem; czy jest apoteozą pokoju, czy propaguje wojnę; czy wreszcie służy godności ludz­kiej, czy też ją neguje.

LISTA WARTOŚCI

Na tym wyliczeniu nie kończy się lista wartości, które jako powszechnie uznane mogą stanowić pewien punkt odniesienia — probierz służący kwalifikowaniu wytworów informacyjnych i kulturalnych uczestniczących w obiegu między­narodowym.Nie do wszystkich wytworów umysłu i wyobraźni ludzkiej można jednak te kryteria z powodzeniem przykładać. Chodzi tu zwłaszcza o przypadki, gdy w grę wchodzi ocena walorów este­tycznych czy artystycznych, z czym zawsze związany jest pewien relatywizm. Dotyczy to np. takiego pojęcia, jak twórczość, „dla­tego też — jak zauważa K. Żygulski — wielkie znaczenie ma zawsze problem kryteriów ocen działalności twórczej”

DZIEŁA WARTOŚCI

Kryteria te nie poddają się łatwo obiektywizacji, co nie znaczy wszakże, że nie da się ich odszukać w rzeczywistości społecznej. „Nie wcho­dząc tu w szeroką dyskusję nad ich naturą i stosowaniem — twierdzi dalej autor — należy wskazać na trwałość wpływu nie­których dzieł sztuki, przekraczającą nieraz tysiąclecia, na zasięg geograficzny i etniczny ich wpływu i uznanie, na formalną do­skonałość tych dzieł, które stanowią nieraz rodzaj wzoru naśla­dowanego przez całe pokolenia”.Dzieła tej wartości nie decydują jednak o obliczu komuniko­wania między kulturami z tej prostej przyczyny, że jest ich w obiegu międzynarodowym niewiele. Na co dzień masowy odbior­ca ma do czynienia z wytworami kulturowymi różnej wartości.